به زودی در راستای جلوگیری از واردات کالاهای بیکیفیت و کنترل واردات ضربه زننده به تولید داخلی، واردکنندگان کشور رتبهبندی شده و کد کالایی دریافت میکنند و براین اساس، ثبت سفارش و واردات هیچ کالایی بدون کد انجام نخواهد شد.
وزارت بازرگانی از سال گذشته در تلاش برای مدیریت واردات کشور اقداماتی را در دستور کار قرار داد که از جمله این اقدامات تشکیل کارگروه مدیریت کیفیت کالاهای وارداتی بود که آن، مصادیق کالاهای وارداتی بیکیفیت جهت اطلاع مردم در قالب لیستهایی اعلام عمومی میشود.
در همین ارتباط، شناسایی و ساماندهی واردکنندگان گروههای کالایی مختلف نیز با دستور وزیر بازرگانی در دستور کار مرکز امور اصناف و بازرگانان کشور قرار گرفت و از حدود دو ماه قبل با دعوت از واردکنندگان کالاهای مصرفی فاقد نمایندگی و نمایندگیهای شرکتهای خارجی (که در مرکز امور اصناف و بازرگانان به ثبت رسیدهاند)، گروه واردکنندگان کالای وارداتی با نظارت وزارت بازرگانی تشکیل شد.
رادمرد، رئیس مرکز اصناف و بازرگانان کشور میگوید: گروه نمایندگیهای شرکتهای خارجی واردکننده و عرضه کننده کالا در ایران و سایر واردکنندگان کالاهای مصرفی و با دوام به منظور ساماندهی، حمایت و نظارت بر فعالیت نمایندگیهای رسمی شرکتهای خارجی عرضه کننده کالا در کشور و همچنین پیشبرد اهداف وزارت بازرگانی در زمینه حمایت از حقوق مصرفکنندگان تشکیل شده است.
وی با بیان اینکه تاکنون 140 شرکت واردکننده شامل 3 هزار و 800 شخصیت حقیقی و حقوقی در این گروه عضو شدهاند، اظهار میدارد: بزودی 18 زیرگروه تخصصی در تمام حوزهها از جمله مواد غذایی، اقلام آرایشی و بهداشتی، پوشاک و ماشین آلات تشکیل خواهد شد تا امکان دستهبندی واردکنندگان در هر یک از این زیرگروهها وجود داشته باشد.
ثبت سفارش فقط با کد
«با فعال شدن 18 زیرگروه، واردکنندگان به تناسب اینکه واردکننده چه نوع کالایی هستند، در زیر گروه مربوط به ثبت رسیده و کد کالایی دریافت میکنند.»
رادمرد توضیح میدهد: بهعنوان مثال یک شرکت واردکننده مواد غذایی، در زیرگروه مواد غذایی به ثبت رسیده و یک کد کالایی دریافت میکند که این کد نشان میدهد این واردکننده مشخصاً واردکننده مواد غذایی است. این کد هنگام ثبت سفارش باید در فرم ثبت سفارش درج شود بطوری که بزودی و احتمالاً از یکماه دیگر، ثبت سفارش بدون ارائه این کد امکانپذیر نخواهد بود.
البته او تأکید دارد: قبل از اجباری کردن این کد، حتماً طی یک فراخوان عمومی تمامی واردکنندگان کشور را دعوت خواهیم کرد تا با عضویت در گروه واردکنندگان، برای دریافت اینکد اقدام کنند. «در حال حاضر در حال آمادهسازی زیرساختهای لازم هستیم و به محض آماده شدن سیستمهای مورد نیاز، این فراخوان انجام و پس از مدتی این کد در ثبت سفارش اجباری خواهد شد.»
«شرکتهایی که در زمینه واردات چند کالای مختلف فعال هستند، چه وضعیتی پیدا میکنند؟»، رادمرد پاسخ میدهد: هیچ محدودیتی وجود ندارد و واردکنندگانی که سابقه واردات گروههای کالایی مختلف را دارند میتوانند با دریافت چند کد مختلف به فعالیت خود ادامه دهند؛ در این میان آنچه برای ما مهم است شناسایی و ثبت واردکنندگان و هدایت آنها به سمت تخصصی کردن واردات است.
تخصصی شدن واردات به این معناست که هر واردکنندهای در زمینه واردات یک کالای مشخص فعالیت کند چرا که به اعتقاد رادمرد، این کار منجر به ارتقای کیفیت واردات و جلوگیری از سودجویی مقطعی عدهای خاص میشود.
«گاهی عدهای با هدف سودجویی کلان، در بازار اینگونه القا میکنند که فعالان کالا در بازار نایاب شده است و با یکسری مقدمه چینی، زمینه را برای واردات انبوه آن کالا فراهم کرده و از این طریق سودهای کلان به جیب میزنند.
رئیس مرکز اصناف و بازرگانان کشور میگوید: با مجموعه اقداماتی که از طریق تشکیل گروه واردکنندگان در حال پیگیری است، واردکنندگان کشور سازمان شفاف و شناخته شدهای پیدا میکنند که از این طریق میتوان سیاستهای مدیریت واردات را پیادهسازی کرد.
واردکنندگان رتبهبندی میشوند
واردکنندگانی که به گروه واردکنندگان کشور میپیوندند، براساس نوع کالای وارداتی، حجم واردات و گردش مالی شان، رتبهبندی خواهند شد.
این رتبهبندی کاربردهای مختلفی دارد از جمله حرکت به سمت ایجاد تشکلهای بزرگ وارداتی و یا کمک به تنظیم بازار در مواقعی که بازار داخل با کمبود یک کالا روبهرو میشود.
رادمرد میگوید: متأسفانه در حال حاضر هیچ نظمی در واردات کشور وجود ندارد و براساس قوانین تجاری کشور که تنها ابزار کنترل واردات را تعرفه تعیین کرده است، هر کس در هر زمان، هر میزان کالایی که مایل باشد میتواند وارد کشور کند بدون اینکه توجهی به میزان نیاز بازار داشته باشد اما با رتبهبندی به واردکنندگان بتدریج به نقطهای خواهم رسید که دستگاههای سیاستگذار از جمله وزارت بازرگانی بتواند از طریق تشکل هایی همچون گروه واردکنندگان، کمبودهای بازار داخلی را تأمین و از ورود کالاهای وارداتی ضربه زننده به تولید داخل یا فاقد کیفیت جلوگیری کند.
رانتی بهوجود نمیآید
هرچند وزیر بازرگانی تأکید داشته، ایجاد هرگونه مجوزی در مسیر واردات به ایجاد رانت و فساد منتهی خواهد شد اما رئیس مرکز اصناف و بازرگانی کشور تأکید دارد: با زیرساختهای الکترونیکی که در حال راهاندازی است، فرایند اعطای کد به واردکنندگان هیچگونه رانت و فسادی ایجاد نخواهد کرد و واردکنندگان واقعی که بهدنبال سودهای منطقی و نه دلالی و ایجاد شوک در بازار هستند، میتوانند با سهولت نسبت به دریافت این کد اقدام کنند.
آنگونه که مسئولان وزارت بازرگانی میگویند، ایجاد هماهنگی بین اعضای گروه و نظارت بر چگونگی ارائه و توزیع کالا و خدمات به مصرفکنندگان مانند خدمات پس از فروش، گارانتی و درج قیمت مصرفکننده با همکاری سازمانها و نهادهای ذیربط، نظارت بر استاندارد و کیفیت محصولات واردات توسط واردکنندگان عضو و همکاری با سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان در زمینه حسن اجرای قانون حمایتاز حقوق مصرفکنندگان، مشاوره و همکاری با اعضا جهت رفع مسائل و مشکلات آنها در چارچوب قوانین از جمله وظایف و اختیارات گروه واردکنندگان کشور است که بزودی با انتخاب هیأت رئیسه و آغاز فعالیت این گروه، واردات کشور یک گام در مسیر سامانیافته پیش خواهد رفت.
* نقلشده از روزنامه ایران- فرشته رفیعی