در سال های گذشته، مراکز نمایشگاهی در استان های مختلف اقدام های  مناسبی را در زمینه برگزاری نمایشگاه ها انجام داده اند. به گونه ای که انحصار برگزاری نمایشگاه ها از تهران خارج شده است. نتیجه این امر چیزی جز افزایش ارتقا سطح کیفی  برگزاری نمایشگاه ها نبوده است.

رسیدن به این سطح ارتقاء برگزاری نمایشگاه ها را می توان در اقدامات اولیه صورت گرفته بررسی کرد. چنانچه در برخی مراکز آموزش عالی دروس دو واحدی جهت رشته مدیریت بازرگانی تعریف شده است و بیشتر هدف آن آشنایی مدیران تجاری آینده با این رشته و نحوه بهره گیری از امکانات بازاریابی آن است. همچنین اولین دوره کاردانی این رشته نیز در  طرح مرکز آموزش عالی با همکاری شرکت سهامی نمایشگاه های ایران در حال اجراست.

پرداختن به آموزش و تربیت مدیران در حوزه نمایشگاه در شرایطی است که به طور کلی درآمد نمایشگاه ها تنها در قاره آسیا از 25/3 میلیارد دلار در سال 2007 به 45/3 میلیارد دلار در سال 2008 افزایش داشته است. این رقم هنوز برای سال 2009 اعلام نشده است. این اعداد تنها بیانگر اثرات مستقیم نمایشگاه ها هستند و اثر پیرامونی آن (آثار گردشگری تجاری و خدمات آن)، حدود 10 برابر رقم فوق محاسبه می شود و آثار آن به لحاظ گردش تجاری غرفه داران اصولا قابل محاسبه نیست.

از سوی دیگر به لحاظ متراژ برگزاری، ایران در خاورمیانه بیشترین تعداد عناوین و متراژ برگزاری نمایشگاه را دارد ولی به دلیل پراکندگی مراکز کشور، اعداد مشخص و قطعی برای درآمدها وجود ندارد. در یک برآورد کلی این رقم در ایران در حدود 50 میلیون دلار است و سهم آن در اقتصادی جهانی نمایشگاه ها بسیار کم است.

بازارهای نمایشگاهی بر اساس درآمدهای تخمینی سال 2008

برگزاری نمایشگاه ها نه تنها موجب کسب درآمد برای هتل ها، رستوران ها، عاملان حمل و نقل، فروشگاه های خرده فروشی، مراکز تفریحی و غیره می شود بلکه به ایجاد مشاغل، به صورت مستقیم در مراکز نمایشگاهی و همایشی و غیر مستقیم در هتل ها، رستوران ها و غیره منجر می شود.

مشاغل مرتبط با این رشته در بخش مستقیم نمایشگاهی در تیم اجرایی، هماهنگی، بازاریابی و تبلیغات و در بخش غیر مستقیم شامل 20 رشته است که فعالیت های غرفه سازی و خدمات اجرایی، فنی برق، بهداشت و خدمات پزشکی، آتش نشانی و ... را شامل می شود. 

هم اکنون با برگزاری هر نمایشگاه بزرگ در تهران بیش از هزار نفر در ایام نمایشگاهی به بدنه اجرایی نمایشگاه ها اضافه می شوند. این در حالی است که رونق عمده و اشتغال اصلی در خدمات پیرامونی و فعالیت شرکت های شرکت کننده است که با ارائه محصولات خود امکان توسعه بازار و بهره گیری از فن آوری نوین را فراهم می آورند.

همچنین اشتغال نمایشگاهی در دنیا بیش از 5 برابر سایر رشته ها در ایجاد GDP موثر است که از این زاویه نیز اشتغال نمایشگاهی موضوعی قابل بحث است. توجه ویژه به بحث آموزش و ارتقای مدیریت نمایشگاهی در شرایطی مورد توجه است که بخش خصوصی علاوه بر برگزاری نمایشگاه ها در ساخت مراکز نمایشگاهی کشور نیز فعال شده است و این حضور در هر دو زمینه مورد حمایت سازمان توسعه تجارت است و برنامه های توسعه در این زمینه و با اعمال ضوابط رتبه بندی و ارزیابی عملکرد زمینه را برای بقاء فعالیت های حرفه ای و تخصصی در بخش خصوصی مهیا می سازد.

هدف سازمان ایجاد تمایز بین برگزارکنندگان حرفه ای و غیر حرفه ای است و حمایت های سازمان در قالب دوره های آموزشی، اعمال مقررات و استانداردها در جهت حمایت از بخش حرفه ای  این صنعت در بخش خصوصی است. هم اکنون نیز تشکل های حرفه ای برگزاری نمایشگاه ها در زمینه های مختلف سیاست سازی و پژوهش های کاربردی با سازمان همکاری مناسبی دارند.

سرمایه گذاری مشترک در صنعت نمایشگاهی در بعد جهانی در حال رشد است. این امر به معنای بهره گرفتن از امکانات مالی و تجهیزات و فن آوری پیشرفته و دانش است . از طریق روابط تجاری با  شرکت های خارجی، علاوه بر افزایش تخصص و تجربه، می توان به برگزاری نمایشگاههایی قوی تر مبادرت ورزید. همچنین با قدرت مالی شرکای خارجی، کلان نمایشگاه ها نیز به راحتی برگزار می شوند. در این زمینه حضور شرکت های چند ملیتی نمایشگاهی علاوه بر منابع مالی امکانات بازاریابی در سایر کشورها را فراهم می آورد و زمینه حضور شرکت های تخصصی تر در نمایشگاه ها و کاهش هزینه های بازاریابی و ارتقاء سطح خدمات میسر می شود. .

* محمد نهاوندیان، مدیر کل دفتر امور ترویج تجارت سازمان توسعه تجارت

کد خبر: 4522

آدرس صفحه خبر: